Blog

Modernite “Din”i Dışladı, Postmodernite Kapıdan İçeri Aldı mı?

Modern dünya uzun süre kendinden çok emindi. Bilim ilerledikçe din gerileyecekti.Akıl güçlendikçe inanç zayıflayacaktı.Teknoloji geliştikçe insan, kadim korkularından kurtulacaktı.Laboratuvarlar çoğaldıkça mabetler susacaktı. Bu, modernitenin büyük vaadiydi. Hatta sadece vaadi değil, aynı zamanda meydan okumasıydı. Modernite dini çoğu zaman doğrudan karşısına aldı. Onu geçmişin kalıntısı, geleneksel toplumların mirası, insanlığın çocukluk döneminden kalma bir açıklama biçimi olarak gördü. Fakat bugün...

Tanrı mı İnsanı Yarattı, İnsan mı Tanrı’yı?

Modern düşüncenin yükselişiyle birlikte din, yalnızca teolojik bir mesele olmaktan çıkmış; ekonomi, siyaset, kültür ve toplumsal yapı üzerinden de açıklanmaya çalışılmıştır. Özellikle materyalist ve seküler yaklaşımlar, Tanrı ve din olgusunu metafizik bir hakikatten ziyade toplumsal hayatın ürettiği bir fenomen olarak değerlendirme eğiliminde olmuştur. Sosyoloji ise bu dönüşümün en güçlü tartışma alanlarından biri hâline gelmiştir. Bu bağlamda...

Big Bang Gerçekte Neyi Anlatıyor?

Bomba mı tohum mu? “Big Bang” denildiğinde çoğu insanın zihninde dev bir bomba canlanıyor. Şiddetli bir patlama…Kaos…Parçalanma…Yok oluş… Oysa burada sorulması gereken çok önemli bir soru var: Big Bang gerçekten bir bombanın patlaması gibi miydi?Yoksa bir tohumun çatlayıp içinden hayatın filizlenmesi gibi miydi? Çünkü ikisi arasında büyük fark vardır. Bomba patladığında yakar, yıkar ve dağıtır.Tohum çatladığında ise düzen üretir, büyür ve...

İnsan Bir “Goril”le Akraba Olmak İster mi?

Atalarınız arasında bir goril bulunduğunu öğrenseniz bunu gururla mı anlatırdınız, yoksa sessizce gizlemeyi mi tercih ederdiniz?Muhtemelen çoğu insan ikinci yolu seçerdi. Fakat modern çağın en dikkat çekici çelişkilerinden biri şudur: İnsanlık, kendi kökenine dair en sıra dışı iddiaları bile “bilimsel gerçek” etiketiyle kolayca benimseyebilmektedir. Bugün insanın kökeni meselesi yalnızca biyolojinin değil; aynı zamanda felsefenin, teolojinin ve epistemolojinin...

Harari’nin Kâbusu ve Çin Örneği

Bir insan ne zaman özgür olmaktan çıkar? Hapse girdiğinde mi?Konuşması yasaklandığında mı?Yoksa sokakta yürürken, internette gezinirken, alışveriş yaparken, kredi başvurusu doldururken ve hatta bisikletiyle kaldırıma çıktığında görünmez bir sistem tarafından izlenip değerlendirildiğinde mi? Yuval Noah Harari’nin son yıllarda ısrarla sorduğu soru tam da budur. Harari, Sapiens’te insanlığın geçmişini, Homo Deus’ta geleceğin ihtimallerini, 21. Yüzyıl İçin 21 Ders’te bugünün...

Klavye Kahramanları

Bir çocuğun odasına sessizce girdiğinizi düşünün…Gözleri ekrana kilitlenmiş. Bedeni burada ama zihni başka bir evrende. Sesleniyorsunuz, duymuyor. Bilgisayarı kapatmasını istediğinizde ise bir anda öfke patlaması… Çünkü o artık sadece oyun oynamıyor.Kendine bir dünya kuruyor.Bir kimlik inşa ediyor. Ama o kimliğin gerçek hayatta bir karşılığı yok. Zamanla derslerden kopuyor. Okuldan uzaklaşıyor. Aileyle bağ zayıflıyor. Arkadaşlıklar yüzeyselleşiyor. Gerçek dünya anlamını...

DENEME-DİN FELSEFESİ

1. Tanrı’nın “kendisinden daha mükemmeli tasarlanamayan varlık” olarak tanımlanmasından hareketle varlığının yalnızca akıl yoluyla temellendirilmesi aşağıdaki kanıtlardan hangisine aittir?A) Kozmolojik kanıtB) Gaye ve nizam kanıtıC) Ontolojik kanıtD) Ahlak kanıtıE) Kötülük kanıtı Cevap: C 2. Ruhun ölümsüzlüğü ve ölümden sonra hayat problemi din felsefesinin hangi alanına girer?A) Tanrı’nın nitelikleriB) İnsanın yaratılmışlığıC) Vahyin imkânıD) Ölümden sonra hayatE) Evrenin yaratılışı Cevap:...

DENEME-TÜRK-İSLAM DÜŞÜNCESİ

1.“Mevlana’ya göre öncesiz, sonrasız mutluluk, güzel iyi ve mutlak doğru olan Tanrı gücünü ve yüceliğini göstermek için bu evreni yaratmıştır. O halde evren Tanrı’nın kendini gösterdiği görüntüler alanıdır. Vahdet-i Vücud (varlığın birliği) adı verilen bu anlayışa göre tanrı evrenin özü, diğer varlıklar ise belirtileridir. Evren Tanrı’nın güzelliğinin bir görüntüsüdür. İnsan ise eşref-i mahlûktur (varlıkların en...

Türkiye’nin Uzay Macerası

Gökyüzüne bakarken hepimiz aynı şeyi düşünürüz: Orada ne var?Ama asıl soru şu: Oraya nasıl gidilir? Uzay, insanlığın en büyük hayallerinden biri. Ama aynı zamanda en pahalı, en zor ve en sabır isteyen alan. Bugün ABD, Rusya ve Çin hâlâ bu işin zirvesinde. Çünkü uzaya çıkmak bir heves değil, uzun yıllar süren bir birikim meselesi. Ama ilginç bir...

Hz. İsa İnsanları İslam’a mı Yönlendiriyor?

Hristiyanlık tarihine yakından bakıldığında, bugün “İncil” olarak bilinen metnin doğrudan tek parça bir vahiy metni olmadığı; aksine tarihsel, teolojik ve kurumsal süreçlerin içinden süzülerek şekillendiği görülür. İlk yüzyıllarda kaleme alınan çok sayıdaki metin arasından, özellikle İznik Konsili ve devamındaki konsiller aracılığıyla dört metin kanonik kabul edilmiştir: Matta İncili, Markos İncili, Luka İncili ve Yuhanna İncili. Bu...