Anonim

Topçu’da Maarif/Eğitim Meselesi

Bir genç düşünelim: Sınavlarda başarılı, diploması parlak, mesleğinin bütün inceliklerini öğrenmiş. Fakat bir haksızlık karşısında susuyor, çıkarı uğruna doğru bildiğinden vazgeçiyor. Bu gencin eğitimini tamamladığını söyleyebilir miyiz? Nurettin Topçu’nun maarif meselesi, tam da bu sorunun önünde başlar. Onun eğitim düşüncesi, okulun kapısından içeri giren çocuğun yıllar sonra nasıl bir insan olarak çıkacağıyla ilgilidir. Matematik öğrenmenin, dil...

II. Abdülhamid ve İçki Tartışmasında Tarihçinin Sorumluluğu

II. Abdülhamid hakkında yeniden alevlenen içki tartışması, tarihî bir şahsiyetin nasıl kolayca bir sıfata indirgenebildiğini gösteriyor. Tartışmanın merkezindeki soru açıktır: Abdülhamid, iddia edildiği gibi bir “ayyaş” mıydı? İncelenen kaynaklar böyle bir hükmü doğrulamıyor.

Cumhuriyet Döneminde Tarih Kitapları ve Çarpıtılan Osmanlı İmajı

Cumhuriyet döneminin belirli yıllarında tarih ders kitaplarının siyasi tercihler doğrultusunda biçimlendirildiği açıkça tartışılmalıdır. Eray...

Nurettin Topçu’da tasavvuf ve ahlak

Allah'a Teslimiyet, Nefse İsyan Bir insan Allah’a bağlılığını dile getirirken başkasının hakkını nasıl çiğneyebilir? İnancıyla övündüğü hâlde kendi çıkarı söz konusu olduğunda adaletten neden uzaklaşır? Din hakkında bu kadar konuşup ahlak karşısında böylesine kolay susabilmemizin sebebi nedir? Nurettin Topçu’yu bugün yeniden okumak, bu soruları başkalarına yöneltmeden önce kendimize sormayı gerektiriyor. Çünkü onun düşüncesinde tasavvuf, insanın kendi içindeki...

Azerbaycan’da Din Adamlarının Başörtüsüne Bakışı

Azerbaycan’da başörtüsü tartışmalarını anlayabilmek için ülkenin dinî yapısını ve devletin dinle kurduğu ilişkiyi birlikte değerlendirmek gerekiyor. CIA tarafından yayımlanan The World Factbook’un arşivlenmiş verilerindeki 2020 tahminlerine göre Azerbaycan nüfusunun yüzde 97,3’ü Müslüman, yüzde 2,6’sı Hristiyandır. Diğer inançlara mensup olanların ve herhangi bir dine bağlı olmadığını belirtenlerin oranları ise ayrı ayrı yüzde 0,1’in altındadır. Müslüman nüfus içinde Şiiler...

Telefonu Kapatınca Hayat Devam Ediyor mu?

“Cep telefonunuz olmadan 24 saat geçirebilir misiniz?” İlk anda insanın “Elbette geçiririm” diyesi geliyor. Sonra düşünüyor: Gerçekten mi? Sabah uyandığımızda ilk yaptığımız şey nedir? Pencereden dışarı bakmak mı? Yanımızdaki insana “Günaydın” demek mi? Birkaç dakika sessizce düşünmek mi? Yoksa telefonu elimize almak mı? Çoğumuz için cevap belli. Telefon artık telefon değil. Saatimiz, takvimimiz, fotoğraf makinemiz, gazetemiz, televizyonumuz, bankamız, kütüphanemiz, haritamız,...

Gölge Devlet

15 Temmuz gecesi gökyüzünden inmedi. Kestanepazarı’nda bir cami, Kur’an kursu ve öğrenci yurdu çevresinde başlayan örgütlenme; evler, okullar, şirketler, sınavlar ve “mahrem imamlar” üzerinden devletin içine yürüdü. Asıl soru, bu yapının nasıl saklandığı kadar, neden farklı dönemlerde saklanmasına izin verildiğidir. Bir ülke bir gecede işgal edilmez. Her şey sınırdan giren askerlerle, havada beliren savaş uçaklarıyla veya caddelerde...

Bir’den Taşan Evren: Plotinus’un Gölgesi Haşhaşi/İsmailî Düşüncede Nereye Kadar Uzanır?

Bazı fikirler vardır; tarihe kılıç şakırtısıyla değil, fısıltıyla girer. Önce bir metnin kenarında, bir tercümenin satır aralarında, bir filozofun kavramlarında görünürler. Fakat zamanla bir medeniyetin diline, bir mezhebin kozmolojisine, hatta insanın ölümden sonraki kaderine dair tasavvuruna kadar uzanırlar. Plotinus’un “Bir” fikri de böyledir. İlk bakışta antik dünyanın soyut bir metafizik meselesi gibi durur: En tepede mutlak, bölünmez,...

Kutsala Saygı, Hürriyetin Düşmanı Değildir

Bir komedyenin sahnesinden yükselen sözler, yalnızca bir mizah tartışması doğurmadı; bu ülkenin en derin fay hatlarından birini yeniden gündeme getirdi. Soru basit ama ağır: İfade özgürlüğü, milyonların kutsalını incitme hakkı mıdır?

Bu Millet Sadece Siyasi Kamplardan İbaret Değil

Bu ülkeye uzaktan bakanlar çoğu zaman yalnızca ayrılıkları görür. Sağcıyı, solcuyu, Alevi’yi, Sünni’yi, seküleri, muhafazakârı, şehirliyi, taşralıyı ayrı...

Çin Sadece Uzak Değildi

“İlim Çin’de bile olsa gidip alınız…” İslam dünyasında belki de en çok tekrar edilen sözlerden biridir bu. Hutbelerde duyulur, okul duvarlarına yazılır, konferans salonlarında alkışlarla karşılanır. Fakat bu meşhur sözün etrafında tuhaf bir kader vardır: Çok sevilir, çok kullanılır, ama çoğu zaman fazla hızlı yorumlanır. Asıl soru da burada başlar: Bu rivayette neden “Çin” geçer? Yaygın açıklama şudur: Çin...

Modernite “Din”i Dışladı, Postmodernite Kapıdan İçeri Aldı mı?

Modern dünya uzun süre kendinden çok emindi. Bilim ilerledikçe din gerileyecekti.Akıl güçlendikçe inanç zayıflayacaktı.Teknoloji geliştikçe insan, kadim korkularından kurtulacaktı.Laboratuvarlar çoğaldıkça mabetler susacaktı. Bu, modernitenin büyük vaadiydi. Hatta sadece vaadi değil, aynı zamanda meydan okumasıydı. Modernite dini çoğu zaman doğrudan karşısına aldı. Onu geçmişin kalıntısı, geleneksel toplumların mirası, insanlığın çocukluk döneminden kalma bir açıklama biçimi olarak gördü. Fakat bugün...