Anonim

Gölge Devlet

15 Temmuz gecesi gökyüzünden inmedi. Kestanepazarı’nda bir cami, Kur’an kursu ve öğrenci yurdu çevresinde başlayan örgütlenme; evler, okullar, şirketler, sınavlar ve “mahrem imamlar” üzerinden devletin içine yürüdü. Asıl soru, bu yapının nasıl saklandığı kadar, neden farklı dönemlerde saklanmasına izin verildiğidir. Bir ülke bir gecede işgal edilmez. Her şey sınırdan giren askerlerle, havada beliren savaş uçaklarıyla veya caddelerde...

Bir’den Taşan Evren: Plotinus’un Gölgesi Haşhaşi/İsmailî Düşüncede Nereye Kadar Uzanır?

Bazı fikirler vardır; tarihe kılıç şakırtısıyla değil, fısıltıyla girer. Önce bir metnin kenarında, bir tercümenin satır aralarında, bir filozofun kavramlarında görünürler. Fakat zamanla bir medeniyetin diline, bir mezhebin kozmolojisine, hatta insanın ölümden sonraki kaderine dair tasavvuruna kadar uzanırlar. Plotinus’un “Bir” fikri de böyledir. İlk bakışta antik dünyanın soyut bir metafizik meselesi gibi durur: En tepede mutlak, bölünmez,...

Kutsala Saygı, Hürriyetin Düşmanı Değildir

Bir komedyenin sahnesinden yükselen sözler, yalnızca bir mizah tartışması doğurmadı; bu ülkenin en derin fay hatlarından birini yeniden gündeme getirdi. Soru basit ama ağır: İfade özgürlüğü, milyonların kutsalını incitme hakkı mıdır?

Bu Millet Sadece Siyasi Kamplardan İbaret Değil

Bu ülkeye uzaktan bakanlar çoğu zaman yalnızca ayrılıkları görür. Sağcıyı, solcuyu, Alevi’yi, Sünni’yi, seküleri, muhafazakârı, şehirliyi, taşralıyı ayrı...

Çin Sadece Uzak Değildi

“İlim Çin’de bile olsa gidip alınız…” İslam dünyasında belki de en çok tekrar edilen sözlerden biridir bu. Hutbelerde duyulur, okul duvarlarına yazılır, konferans salonlarında alkışlarla karşılanır. Fakat bu meşhur sözün etrafında tuhaf bir kader vardır: Çok sevilir, çok kullanılır, ama çoğu zaman fazla hızlı yorumlanır. Asıl soru da burada başlar: Bu rivayette neden “Çin” geçer? Yaygın açıklama şudur: Çin...

Modernite “Din”i Dışladı, Postmodernite Kapıdan İçeri Aldı mı?

Modern dünya uzun süre kendinden çok emindi. Bilim ilerledikçe din gerileyecekti.Akıl güçlendikçe inanç zayıflayacaktı.Teknoloji geliştikçe insan, kadim korkularından kurtulacaktı.Laboratuvarlar çoğaldıkça mabetler susacaktı. Bu, modernitenin büyük vaadiydi. Hatta sadece vaadi değil, aynı zamanda meydan okumasıydı. Modernite dini çoğu zaman doğrudan karşısına aldı. Onu geçmişin kalıntısı, geleneksel toplumların mirası, insanlığın çocukluk döneminden kalma bir açıklama biçimi olarak gördü. Fakat bugün...

İnsan Bir “Goril”le Akraba Olmak İster mi?

Atalarınız arasında bir goril bulunduğunu öğrenseniz bunu gururla mı anlatırdınız, yoksa sessizce gizlemeyi mi tercih ederdiniz?Muhtemelen çoğu insan ikinci yolu seçerdi. Fakat modern çağın en dikkat çekici çelişkilerinden biri şudur: İnsanlık, kendi kökenine dair en sıra dışı iddiaları bile “bilimsel gerçek” etiketiyle kolayca benimseyebilmektedir. Bugün insanın kökeni meselesi yalnızca biyolojinin değil; aynı zamanda felsefenin, teolojinin ve epistemolojinin...

Harari’nin Kâbusu ve Çin Örneği

Bir insan ne zaman özgür olmaktan çıkar? Hapse girdiğinde mi?Konuşması yasaklandığında mı?Yoksa sokakta yürürken, internette gezinirken, alışveriş yaparken, kredi başvurusu doldururken ve hatta bisikletiyle kaldırıma çıktığında görünmez bir sistem tarafından izlenip değerlendirildiğinde mi? Yuval Noah Harari’nin son yıllarda ısrarla sorduğu soru tam da budur. Harari, Sapiens’te insanlığın geçmişini, Homo Deus’ta geleceğin ihtimallerini, 21. Yüzyıl İçin 21 Ders’te bugünün...

DENEME-DİN FELSEFESİ

1. Tanrı’nın “kendisinden daha mükemmeli tasarlanamayan varlık” olarak tanımlanmasından hareketle varlığının yalnızca akıl yoluyla temellendirilmesi aşağıdaki kanıtlardan hangisine aittir?A) Kozmolojik kanıtB) Gaye ve nizam kanıtıC) Ontolojik kanıtD) Ahlak kanıtıE) Kötülük kanıtı Cevap: C 2. Ruhun ölümsüzlüğü ve ölümden sonra hayat problemi din felsefesinin hangi alanına girer?A) Tanrı’nın nitelikleriB) İnsanın yaratılmışlığıC) Vahyin imkânıD) Ölümden sonra hayatE) Evrenin yaratılışı Cevap:...

Türkiye’nin Uzay Macerası

Gökyüzüne bakarken hepimiz aynı şeyi düşünürüz: Orada ne var?Ama asıl soru şu: Oraya nasıl gidilir? Uzay, insanlığın en büyük hayallerinden biri. Ama aynı zamanda en pahalı, en zor ve en sabır isteyen alan. Bugün ABD, Rusya ve Çin hâlâ bu işin zirvesinde. Çünkü uzaya çıkmak bir heves değil, uzun yıllar süren bir birikim meselesi. Ama ilginç bir...

Hz. İsa İnsanları İslam’a mı Yönlendiriyor?

Hristiyanlık tarihine yakından bakıldığında, bugün “İncil” olarak bilinen metnin doğrudan tek parça bir vahiy metni olmadığı; aksine tarihsel, teolojik ve kurumsal süreçlerin içinden süzülerek şekillendiği görülür. İlk yüzyıllarda kaleme alınan çok sayıdaki metin arasından, özellikle İznik Konsili ve devamındaki konsiller aracılığıyla dört metin kanonik kabul edilmiştir: Matta İncili, Markos İncili, Luka İncili ve Yuhanna İncili. Bu...